Van 11 november 2018 tot 17 maart 2019 is er in Museum Kasteel Wijchen de tentoonstelling Strengels & Letters te zien. Een tentoonstelling met middeleeuwse boeken. Veel van die boeken zijn afkomstig uit het Regionaal Archief Nijmegen.


Praktische boeken voor praktische zaken

De algemene opvatting over de middeleeuwer bevatten nogal wat clichés en vooroordelen, zoals ‘Iedereen was analfabeet’ en ‘Boeken werden geschreven door monniken’. Maar wie zich écht in de geschiedenis verdiept, leert dat het In de middeleeuwen er niet veel anders aan toe ging dan nu. Ook toen waren er boekverkopers en boekenlezers. Niet alle boeken waren voor de beoefening van godsdienst. Er waren, net als nu ook boeken ter vermaak. Maar ook praktische boeken voor het bijhouden van de administratie en kalenders en agenda’s voor de planning. De rijken hadden prachtig gebonden boeken, zoals het Batenburgs Getijdenboek. Simpele schriftjes werden gebruikt door eenvoudige lieden.

Hergebruik van beschreven perkament

 

Strootjes en slimme boekenleggers

Wie goed naar de oude boeken kijkt, ziet een schat aan informatie. De boekbinder gebruikte graag oud perkament uit afgeschreven boeken om nieuwe boeken te verstevigen. Vaak zijn er in de boeken allerlei boekenleggers te vinden. Zo heb je strootjes of blaadjes. Of een simpel touwtje dat als leeslint is vastgemaakt aan het boek. Er zijn ook hele slimme boekenleggers, die kun je zo draaien en schuiven dat ze precies aangeven op welke regel je bent gebleven.

Een klavier is een soort slimme boeklegger

 

Strengel

Een ander mooi voorbeeld is de strengel. Die vormt de verbinding tussen de katernen van een boek. Een dergelijk strengel is een lus, gevormd door een schuin opgerold reepje perkament, waarvan de einden enige malen om elkaar gewonden zijn. Verstrengeld dus.

Een bijzondere boekbinding

 

Ambachtslieden

Op de tentoonstelling maak je ook kennis met de vele ambachtslieden die samen werkten aan één  boek. De perkamentmaker of de papierschepper. De schrijver, de verluchter, die het boek versierde met prachtige afbeeldingen. De boekdrukker  en tenslotte  de boekbinder.

 

Kijk voor meer informatie over de tentoonstelling op www.museumwijchen.nl