Nijmegen stond in de zomer van 1912 in het teken van Oud-Heidelberg. Dit Duitse stadje werd onderaan de Valkhofheuvel en in het Hunnerpark nagebouwd als 'terrein van vermaak', als onderdeel van een grote tentoonstelling over kunst, nijverheid en sport. Meer dan 80.000 mensen bezochten de tentoonstelling. Eind augustus werd Oud-Heidelberg echter door een grote storm verwoest.

Zomerstorm

Tot gisteren wisten wij hier niet van het bestaan van Oud-Heidelberg. Vanwege de westerstorm zochten wij in onze Beeldbank naar afbeeldingen van historische stormen, en bij toeval vonden we foto’s van een zomerstorm van 1912. Deze storm, die van 26 op 27 augustus in Nijmegen huishield, verwoestte ook Oud-Heidelberg, dat als het ‘terrein van vermaak’ in het Hunnerpark was nagebouwd.

Het verwoeste Slot Heidelberg, F67880

De PGNC van 28 augustus schreef hierover: "Maar de allerverschrikkelijkste toestand deed zich bij het aanbreken van de dag voor op het boven-feestterrein van de Tentoonstelling voor Kunst, Nijverheid en Sport. De geheele kostbare nabootsing van de Heidelberger slotgebouwen zijn een prooi geworden van den woedenden orkaan (…)."

Heidelberg als inspiratie

In 1910 was er een grote elektriciteitstentoonstelling in Nijmegen, waarvoor er onderaan het Valkhof een alpendorp was nagebouwd. Dit Klein-Zwitserland was een groot toeristisch succes voor Nijmegen: het trok meer dan 200.000 bezoekers. Voortbordurend op dit succes werd twee jaar later opnieuw een soortgelijke tentoonstelling georganiseerd en een buitenlandse tafereel nagebouwd: dit maal was het Heidelberg.

Heidelberg, een universiteitsstad in Zuid-Duitsland, was vooral bekend door het historische centrum. Het kasteel was een van de bekendste ruïnes in Duitsland en werd door vele kunstenaars, schrijvers en dichters gebruikt ter inspiratie. Heidelberg was hét voorbeeld van een romantische, Middeleeuwse stad.

Het feestterrein onderaan het Valkhof, F67878

De tentoonstelling

Op maandag 1 juli werd de tentoonstelling en het bijbehorende Oud-Heidelberg feestelijk geopend. Hoewel de tentoonstelling nog niet helemaal af was, trok het evenement direct bezoekers , die allemaal twee kwartjes entree betaalden. Op het terrein was het slotplein nagebouwd. Verder kon men op het benedenterrein een bezoekje brengen aan het nagebouwde dorp. Via de stadspoort kwam men uit op twee straten met typisch Zuid-Duitse gebouwen. Bezoekers konden een bezoekje brengen aan een theehuis, een Konditorei en het Raadhuis.

Het nagebouwde Raadhuis, F52172

De tentoonstelling zelf had als doel de ‘voortbrengselen der Nijverheid op het gebied van sport’ onder de aandacht te brengen. Er waren exposities over automobielen en motorboten, bezoekers konden in de vele stands sportkleding en artikelen bewonderen en er werden vele sportwedstrijden georganiseerd.

Bezoekers

Op zaterdag 24 augustus trok de tentoonstelling de 80.000ste bezoeker, die feestelijk werd onthaald. Het slechte weer die zomer zorgde toen echter al voor teruglopende bezoekersaantallen. Bovendien viel Oud-Heidelberg toch wat tegen: het kon volgens de PGNC het grote publiek niet zo erg in verrukking brengen, als de ontwerper zich had voorgesteld.

De 80.000ste bezoeker van de tentoonstelling, PGNC van dinsdag 27 augustus 1912

Door de zware storm, twee dagen na het bezoek van de 80.000ste bezoeker, werd het terrein helemaal verwoest. De organisatoren zaten daar niet mee: de gebouwen waren al verkocht en de tentoonstelling liep toch op haar einde. Maar, zo schrijft de Gelderlander 75 jaar later: "Het aflopende bezoekersaantal kreeg op de valreep nog een oppepper door de vele nieuwsgierigen die op het gerucht afkwamen dat de hele tentoonstelling was omgewaaid."