In 2005 vierde Nijmegen ‘2000 jaar leven, 1900 jaar stad’. Het archief van Stichting Nijmegen 2000, de organisatie achter alle activiteiten, is nu beschikbaar voor publiek.

Nijmegen 1900 jaar stad

In 2000 opperde voorzitter Jan Brabers van historische vereniging Numaga het idee om in 2004 te vieren dat Nijmegen 1900 jaar geleden stadsrechten had gekregen van keizer Trajanus. Jan-Kees Haalebos, hoogleraar archeologie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, toonde in datzelfde jaar echter aan Nijmegen al in het jaar 98 stadsrechten had ontvangen. En 1998, dat was natuurlijk al geweest.

De gemeente Nijmegen wilde alsnog graag 1900 jaar stadsrechten vieren, waarmee Nijmegen zichzelf op de kaart kon zetten voor toeristen. In 2002 toonde de Maastrichtse stadsarcheoloog in een publicatie over de godenpijler bovendien aan dat Nijmegen - en niet zijn eigen Maastricht - de oudste stad van Nederland was. De godenpijler komt ongeveer uit het jaar 15 na Christus.

Stichting Nijmegen 2000 werd opgericht om de feestelijkheden te organiseren. Het heette niet Nijmegen 1900, omdat een rond getal uit marketingoogpunt beter was. Onder het motto ‘2000 jaar leven, 1900 jaar stad’ werd gevierd dat Nijmegen al 2000 jaar bewoond was, en 1900 jaar eerder stadsrechten had ontvangen.

De Godenpijler op het Valkhof, naar ontwerp van Ram Katzir en Rutger Fuchs (DF1208)

Feestelijkheden

Iedereen die zich geroepen voelde om een bijdrage aan het jubileumjaar te leveren, kon zijn plan met begroting indienen. Op basis van ruim vierhonderd binnengekomen ideeën werd een ambitieus programma opgesteld. De festiviteiten begonnen in de sneeuw van 1 januari 2005 met de 'Aftrap', een manifestatie op het Keizer Karelplein. Uit een publieksonderzoek bleek dat de tijdelijke herbouw van de donjon in het Valkhofpark, de expositie van de Gebroeders van Limburg in Museum Het Valkhof en de zandsculpturen op de Hessenberg het meest gewaardeerd werden.

Gezicht vanaf de St. Stevenstoren, met links in de verte de tijdelijk 'herbouwde' donjon in 2005 (DF1278)

Het archief van Nijmegen 2000

Stichting Nijmegen 2000 werd na een inhoudelijke evaluatie en de financiële eindrapportage begin 2008 ontbonden. Het archief van de stichting bevat vooral stukken over de diverse projecten die zijn ondernomen in het kader van de viering van het 1900-jarig bestaan van het Nijmeegs stadsrecht. Daarnaast zijn er ook stukken over de publiciteit rondom Nijmegen 2000 en over de financiën van de stichting.

Het archief bestaat niet alleen maar uit papieren documenten. Er zijn bijvoorbeeld ook veel cd’s, cd-roms, dvd’s, videobanden en audiocassettes die onderdeel vormen van het archief. Zo werd er een promotiefilm gemaakt over Nijmegen met commentaar van Fons de Poel. De verwerking van dit digitaal archief vormde voor het Regionaal Archief Nijmegen een testcasus voor het omgaan met digitaal particulier archief. Veel digitaal materiaal is nog wel auteursrechtelijk beschermd en daardoor alleen te bekijken in de studiezaal.

Het archief van Stichting Nijmegen 2000 is nu beschikbaar voor publiek. U kunt het archief tijdens openingstijden in de studiezaal inzien – zowel de papieren documenten als de digitale bestanden. Vanwege de maatregelen tegen het coronavirus werken wij momenteel op afspraak. Meer informatie over een bezoek aan de studiezaal leest u op onze pagina Adres en openingstijden.