Onze collectie losse aanwinsten is bijzonder spannend, want er kan van alles inzitten! U vindt in deze collectie de stukken die niet in een bestaand archief konden worden opgenomen. De komende weken nemen we u mee op een ontdekkingstocht door deze collectie. Vandaag: de tekeningen van het Slotje van de Baron.

De aanwinst

In 2018 ontvingen wij via de familie Van Rijckevorsel drie blauwdrukken en vier ingekleurde tekeningen van het Slotje van de Baron. De tekeningen zijn gemaakt door architect Willem Hoffmann. Het ontwerp werd aan het begin van de 20ste eeuw gemaakt in opdracht van de jonkheer Van Rijckevorsel van Kessel.

Drie tekeningen zijn ingescand en te bekijken via de Beeldbank. Een van de tekeningen is een niet-gekozen ontwerp. De tekeningen zijn prachtig ingekleurd en laten het talent van architect Hoffmann duidelijk zien. Het Slotje is sinds 2002 een Rijksmonument.

Het niet-gekozen ontwerp van het Slotje van de Baron, DR4337.

Willem Hoffmann

Johan Wilhelm Hoffmann, zoals zijn volledige naam luidde, werd in 1873 geboren in Amsterdam. Hij kwam volgens het bevolkingsregister in 1897 in Nijmegen wonen. Als beroep stond vermeld 'opzichter' en 'teekenaar'. Na een korte terugkeer naar Amsterdam vestigde hij zich in 1899 wederom in Nijmegen, samen met zijn stiefmoeder. Bij beroep staat dan in rode pen gecorrigeerd: 'architect'. Uit het bevolkingsregister blijkt verder dat hij in 1908 failliet werd verklaard. 

Willem Hoffmann was een leerling van architect Derk Semmelink (1855-1899). Semmelink is bekend geworden door zijn ontwerpen voor villa Sterra Maris, de Lutherse Kerk en Hotel De Bonte Os in de Molenstraat. Na de dood van Semmelink namen Hoffman en collega Piet Gerrits het architectenbureau over. Piet Gerrits heeft later vele ontwerpen gemaakt voor Heilig Landstichting.

Hoffmann ontwierp meerdere villa’s in Nijmegen, meestal in de jugendstil en art-nouveau. De meeste Nijmegenaren zullen hem kennen vanwege het Slotje van de Baron aan de huidige Neerbosscheweg, maar hij ontwierp nog meer bekende huizen. Bijvoorbeeld Huize Rica aan de Voorstadslaan 351, Villa Margaretha aan de Groesbeekseweg 212 en villa Sunny Side aan de Groesbeekseweg 232. Hoffmann overleed in 1939 op 65-jarige leeftijd. 

Het Slotje van de Baron in 1987, foto van Anton van Roekel (F27246).

Van Rijckevorsel van Kessel

Het Slotje van de Baron lag oorspronkelijk aan de Dorpsstaat en was onderdeel van een landgoed Hoogerhuizen. Dat landgoed was in 1846 gekocht door de jonkheer T. Van Rijckevorsel. Het landhuis, in de volksmond ‘het Slotje’, liet hij in 1870 slopen. Hij woonde zelf in het landgoed ‘De Witte Poort’ aan de Dennenstraat en voegde de twee landgoederen daarom samen. In 1906 werd Eugène Van Rijckevorsel Van Kessel (1848-1910) eigenaar van het landgoed. Ruim 25 jaar lang was hij notaris in Nijmegen. Wij hebben zijn notarieel archief in huis.

Eugène liet er in 1908 het sprookjeskasteel bouwen. Lang heeft hij er echter niet van kunnen genieten. Vrij kort na de bouw van het slotje overleed Eugène. Hij liet het landgoed na aan zijn zoon (ook Eugène, 1885-1973), die de titel 'Baron' had. Hierdoor wordt de villa ook wel het Slotje van de Baron genoemd. Na het overlijden van de baron in 1973 werd het te koop aangeboden.

Tweede Wereldoorlog

Na de bevrijding van Nijmegen werd de garage gevorderd door de geallieerden en werden er evacués ondergebracht in het Slotje. Bij de schadeclaims, die na de oorlog zijn ingediend, is er ook een te vinden van het Slotje. Uit de claim blijkt voor f. 1163,25 schade te zijn aangericht door de geallieerden. Bij het Slotje waren dat de Canadezen en de Engelsen. De waterput en de weg over de sloot waren vernield en de waterrekening was fors hoger uitgevallen. Ook hadden geallieerde militairen hout gekapt uit het bosje van de Baron, in totaal voor 800 gulden. 

De Collectie Losse Aanwinsten

U vindt de originele tekeningen in de collectie losse aanwinsten, inventarisnummers 855 tot en met 861

Meer lezen over pareltjes uit deze collectie en uit andere archieven?