De bibliotheek van het Regionaal Archief Nijmegen (RAN) bevat meer dan 21.000 titels: boeken, tijdschriften, brochures, artikelen, wijkbladen, kranten en jaarverslagen over de geschiedenis van Nijmegen en omgeving. De catalogi van de fokveedagen te Wijchen van 1924 tot en met 1984 zijn dankzij een schenking recent toegevoegd aan deze collectie.
Achtergrond
Vanaf 1900 mechaniseert de verwerking van zuivel. In de regio richt men overal boterfabriekjes op. Die fabrieken testen de aangeleverde melk. Voor melk met een hoog vet- en eiwitgehalte krijgt een boer meer betaald. Het belang van het fokken van koeien die dat kunnen leveren, neemt toe. Om dit te bevorderen, ontstaan er fokverenigingen die regionale fokveedagen organiseren, zo ook in Wijchen.
Reclames
Vooral de oudere uitgaven bevatten reclames van regionale bedrijven betrokken bij de veeteelt. Van leveranciers van middeltjes tegen veeziekten als droes en keg, tot leveranciers van veevoeder, tractoren en bestrijdingsmiddelen. Het aantal reclames loopt terug in de loop der jaren.
Fokveedagen
De dieren worden vooral beoordeeld op hun bouw en op hun melkproductie. In Wijchen werd voornamelijk vee van het Maas-, Rijn- IJsselveeslag gekeurd. De dieren werden bij zo’n veekeuring ingedeeld in allerlei groepen: leeftijdscategorieën, groepen met dezelfde eigenaar of koeien met een bepaald aantal nakomelingen. Het beste dier in een categorie won een prijs, zoals een medaille. Vaak werd de fokveedag gecombineerd met een varkensfokdag.
Ontwikkelingen
Aan de hand van deze catalogi zien we duidelijke ontwikkelingen in de veeteelt. De grootte van de bedrijven neemt toe, de melkproductie per koe neemt toe en het aantal boeren neemt af. Ook de bestrijding van besmettelijke ziekten wordt steeds belangrijker. Koeien moeten negatieve TBC-testuitslagen hebben en dieren mogen ook niet uit stallen komen waar mond- en klauwzeer heeft geheerst. De bestrijding van veeziekten is ook de belangrijkste reden waarom er tegenwoordig geen fokveedagen meer gehouden worden.
Genealogische bron
De catalogi zijn ook een bron voor genealogen uit de regio - die familie in de landbouw hadden. De eigenaren van de koeien en varkens worden namelijk met naam en woonplaats vermeld. Het is daarom een goede bron om meer over de interesses en bezigheden van een voorouder te weten te komen.
De catalogi inzien kan in de studiezaal tijdens openingstijden. Zie de website GeschiedenisLokaal024 voor een kleine impressie. En in de beeldbank staan er ook diverse foto's van.